Secara umumnya pengertian tamadun dan tamadun Islam mempunyai perkaitan daripada aspek bahasa dan istilah. Terdapat pengertian tamadun menurut bahasa yang berbagai antaranya :
1. Bahasa Arab
Terdapat beberapa istilah yang dirujuk dalam konteks tamadun. Antara istilah-istilah tersebut ialah madaniah, tamadun dan hadharah. Ibn Khaldun dalam karyanya Muqaddimah telah menggunakan istilah umran (digunakan dalam kajian tentang bandar-bandar atau ibu kota yang memiliki kawasan tanah yang didiami dan penempatan, keadaan tinggal menetap, berkembang, subur dan maju) dan hadharah (suatu daerah, kota, bandar, kampung atau tanah yang diusahakan) sebagai berlawanan dengan istilah badi atau badawi
2. Bahasa Inggeris dan Latin
Istilah civilization berhubung kait dengan kemajuan dalam kehidupan manusia yang membentuk peradaban dan tamadun. Ini menunjukkan bahawa istilah civilization yang dimaksudkan sebagai tamadun manusiawi lebih merujuk kepada kemajuan jati diri manusia untuk membangunkan kehidupan dalam pelbagai peringkat terutamanya peringkat negara.
Selain daripada definisi di atas, terdapat di kalangan sarjana Islam yang memberikan definisi berhubung dengan tamadun Islam. Antaranya ialah Syed Muhammad Naquib Al-Attas yang mengaitkan tamadun sebagai keadaan kehidupan insan bermasyarakat yang telah mencapai taraf kehalusan tatasusila dan kebudayaan yang luhur bagi seluruh masyarakatnya.
Ibn Khaldun pula mengatakan tamadun ialah pencapaian manusia yang sudah melebihi keperluan asasi kehidupan sehingga dapat membuka jalan ke arah pemikiran dan penghasilan daya cipta yang lebih halus dan mempunyai nilai-nilai seni.
Selain daripada definisi di atas, terdapat di kalangan sarjana Islam yang memberikan definisi berhubung dengan tamadun Islam. Antaranya ialah Syed Muhammad Naquib Al-Attas yang mengaitkan tamadun sebagai keadaan kehidupan insan bermasyarakat yang telah mencapai taraf kehalusan tatasusila dan kebudayaan yang luhur bagi seluruh masyarakatnya.
Ibn Khaldun pula mengatakan tamadun ialah pencapaian manusia yang sudah melebihi keperluan asasi kehidupan sehingga dapat membuka jalan ke arah pemikiran dan penghasilan daya cipta yang lebih halus dan mempunyai nilai-nilai seni.
Secara umumnya Tamadun Islam adalah cetusan daripada memartabatkan Islam sebagai Al-Din iaitu satu cara hidup yang lengkap selaras dengan fitrah manusia yang memberi penekanan kepada hubunagan manusia dengan manusia, hubungan manusia sesama manusia dan hubungan manusia dengan Alam.
Sebagai kesimpulan masyarakat Islam dikawal dan dilindungi oleh Allah dari segala aspek pemujaan kepada manusia dan kekuasaan selain dari Allah S.W.T. Anggota masyarakat menjadi tonggak kepada kecemerlangan tamadun dan selaras dengan peranan manusia sebagai khalifah Allah di muka bumi.
